Adet görmek ile ilgili soramadığınız sorular

Ergenlik çağında oluşan meşhur adetler erkekleri güldürür, kızları utandırır. Merak ve utanç arasında, ergenlik çağında kızların soramadığı sorulardan bazılarına Françoise Narring, (yardımcı doktor, Cenevre’de gençlik sağlık muayenesinin sorumlusu) yanıtladı.

1- Adet neden görülür ?
Ergen bir kızın, üretken bir kadın olduğunu belirtir. Rahim ve yumurtalıklarda oluşan hormonal gelişimini de ortaya koyar. Adet görmek döllenme dönemini ve hormonal döngüyü izlemek için bir işarettir. Üstelik sağlıklı olduğumuzu belirtir. Tam tersi, adet görülmüyorsa, gebelik veya küçük bir sağlık sorunu olabilir. Adet kanaması rahimin (yani dölyatağın) döllenmesine hazırlayan dokuların vucuttan boşaltması demektir. Bu vucudun dolaşım sisteminden akan bir kan değil, oğulcuğu (embryonu) dölyatağında karşılamaya yarayan kandır. Kanama, döllenmenin gerçekleşmediğine bu döngüde de gebe kalınmadığına dair bir işarettir.

2-Adet döngüsünün günlerini nasıl saymalı ?

Adetin ilk gününden itibaren, yani ilk kanamada.

3-Düzenli bir döngü mutlaka 28 gündenmi oluşur ?

Genellikle evet, âdet döngüsü, ortalama 28 gündür ama 21 ile 40 gün arasında değişebilir ve normaldır. Bazen 2-3 yılda bir düzene oturabilir. Üstelik bir kaç ay, örneğin 3 ay, adet görülmez ise kaygılanıp jinekologa görünmek gerekir. Eğer bu arada cinsel ilişki de olduysa, gebelik de sözkonusu olabilir.

4-Doğum kontrol hapı döngüyü düzenleyebilir mi ?

Evet, doğum kontrol hapı yapay olarak hormonal işleve etki ettiği için döngüyü düzenler. Ayrıca, adet sancılarını, bulantı ve karın ağrılarını azaltır.

5- Adet kanamaları hangi yaşta hala başlamadıysa endişelenmeliyiz ?

Genelde 10 ile 15 yaş aralarında adet kanaması başlar. Her olasılığa karşı, 10 yaşındann önce, veya 16 yaşından sonra başladıysa, muayene olmak gerekir.

6- Spor yapabilir miyiz, havuza girebilir miyiz ?

Evet sadece yorgun, halsız, ve sancılı adet gören kızlar kaçınırlar ama genelde adet görmek spor yapmamızı engellemez.

7-Adet döneminde kilo alıniyormu ?

Hem evet hem hayır. Vucut sadece biraz daha su biriktirir. Kilo alma hissi, sadece bu sudan kaynaklanır yoksa bir yağlanma sözkonusu değildir. Karın bölgesi biraz daha şiş olabilir. Normalde, adetin 2’inci veya 3’üncü gününde bu su vücuttan atılır.

8- Adet sırasında cinsel ilişki kurulur mu ?

Evet, ama bu kişiye bağlıdır. Eğer kendimizi iyi hissetmiyorsak kabul etmeyebiliriz. Bir korunmamız yoksa prezervatif kullanılmalı çünkü kanamanın bitişinde gebe kalınabilinir.

9-Kanama kaç gün gecikirse, gebe kaldığımızı düşünebiliriz ?

Korunmasız bir ilişki olduysa, bunu adet geçikmesinden önce bile düşünebiliriz. Bu olasılıkta ivedi olarak doğum kontrol hapı almak gerekir. Ilişkiden 72 saat sonrasına kadar alınabilir. Bu hap eczanelerde reçetesiz satılır. Idrar testi ilişkiden 10 gün sonra mümkündür. Düzensiz adetlerde, 1-2 günlük gecikmede endişelenebiliriz.

10- Gebelikte adet görebilir miyiz ?

Evet, aynı adet kanamasının miktarında, kanama olabilir.

11-Ergenlik çağında adet kanaması sırasında ne gibi ürünler _ kullanılmalıdır ? Tamponlar bakireliği bozar mı ?

Kızlık zarına bağlı. Esnek olanlar küçük tampon kullanabilirler. Diğerleri çıkartma esnasında zorlanabilirler. Ama en doğrusu bir jinekoloğa danışmaktır.

12- Adet kanaması sırasında uyulması gerekli temizlik kuralları nelerdir ?

Sık Sık bağ (ped) veya tampon değiştirilmeli (Yaklaşık 3 saatte bir). Bir tampon tüm bir gece kullanılabilir ama sabah mutlaka yenilenmelidir. Istediğimiz kadar yıkanabiliriz ve aynı günlük sabunumuzu kullanabiliriz.

13-Kadın döngüsü nedir ?

Çocuk yapmak niyetinde olmasak bile, her ay vucudumuz döngüye uyarak, buna hazırlanıyor. Döngünün başlangıçını işaretleyen adetlerdir. Döngünün ilk 14 gününde, rahim iç tabakasını özel bazı maddeler salgılamaya yönelterek döllenmesi muhtemel bir yumurta hücresinin yerleşmesi ve gebeliğin başlaması için elverişli duruma getirir. Yumurtalıkta bir yumurta meydana gelir. Bu yumurta 14üncü günde yumurtalıklardan atılır ve rahime kadar iner.Cinsel ilişki olmuşsa, kadına geçen ve rahimden yukarıya doğru ilerleyen erkek tohum hücresi (sperm) erkekten getirdiği genetik özellikleri yumurtaya aktarır. Bu olaya ”döllenme” denir. Döllenmiş yumurta bölüne bölüne çoğalırken, rahim kanalından rahime doğru iner ve rahim içine ulaşınca adetin ilk gününden itibaren kalınlaşan ve yumurtlamadan sonra bebeğin yerleşmesi için özel bir şekil alan rahmin iç yüzeyini döşeyen dokuya (endometrium) yerleşir. Rahim iç yüzeyini döşeyen dokudaki değişimler yumurta gelişirken ve atıldıktan sonra yumurtalıklardan salgılanan hormonların etkisi ile oluşur. Böylece yeni bir bebeğin oluşum öyküsü başlar.
Bu nedenlerle, adet görme, her ay rahim içini döşeyen endometriumun zamanını doldurarak dökülmesi ve az bir kanama ile rahimden vajinaya, oradan da dışarıya atılmasıdır. Rahim içini döşeyen dokunun rahim duvarından ayrılması sırasında az bir kanama oluşur, adet sırasında ortaya çıkan kanamanın nedeni budur.